Jak radzić sobie z samotnością w Święta Bożego Narodzenia?

Ryszard boi się Świąt. Odkąd zmarła żona, a dzieci kolejno powyjeżdżały za granicę Ryszard mieszka sam w niewielkim miasteczku pod Wrocławiem. Ma 68 lat, kiedy był młodszy otaczali go inni ludzie, jednak w ostatnich latach jego dom opustoszał. Święta Bożego Narodzenia, które kiedyś tak lubił, kojarzą się z samotnością tak dojmującą, że aż boli. Ryszard ma swoją dumę i godność, więc o samotności nikomu nie opowiada.

Miniony rok był dla niego trudny – zachorował, osłabł fizycznie i coraz częściej zastanawia się, ile ma jeszcze czasu na wypełnienie swojego życia nowymi ludźmi? Pomyślał więc, poszukał i odważył się wyjść z domu.

Okazało się, że lokalny dom kultury organizuje Wigilijne spotkania dla samotnych. Poszedł i spotkał nowych ludzi. Sympatyczne panie zaprosiły go do lokalnego klubu książki. Zadzwonił do dzieci i opowiedział jak trudne są samotne Święta – umówili się, że połączą się przez komunikator i wspólnie zjedzą wigilijną kolację.

Czym jest samotność i jakie są jej przyczyny

Samotność to bardzo złożona i powszechna emocja. Dotyka wielu, niezależnie od wieku i sytuacji rodzinnej. Samotność to dojmujące pragnienie więzi społecznej i emocjonalnego połączenia z innymi ludźmi.

Samotność miewa wiele przyczyn: czynniki zdrowotne i genetyczne, wpływy kulturowe, brak umiejętności budowania głębokich relacji, utrata bliskich osób.

Jakie są konsekwencje samotności dla zdrowia

Samotność może mieć poważne konsekwencje dla zdrowia fizycznego i psychicznego. Badania naukowe powiązały długotrwałą samotność ze zwiększonym ryzykiem problemów zdrowotnych, w tym chorób serca, depresji, a nawet przedwczesnej śmierci. Oto niektóre zdrowotne i emocjonalne skutki samotności:

Wpływ samotności na zdrowie fizyczne

Zwiększone ryzyko chorób serca, podwyższone ciśnienie krwi i osłabiony układ odpornościowy. Niektóre badania sugerują, że samotność ma równie negatywny wpływ na zdrowie jak palenie tytoniu czy otyłość.

Wpływ samotności na zdrowie psychiczne

samotność jest silnie powiązana z problemami zdrowia psychicznego, takimi jak depresja i stany lękowe. Może prowadzić do poczucia pustki emocjonalnej, niskiej samooceny i problemów w budowaniu relacji z innymi ludźmi.

Wpływ samotności na funkcje poznawcze

Niektóre badania sugerują, że samotność może wiązać się ze zwiększonym ryzykiem pogorszenia się funkcji poznawczych, a nawet rozwoju chorób takich jak choroba Alzheimera.

Wpływ samotności na jakość snu

Samotność może wpływać na wzorce snu. Osoby, które czują się samotne, mogą mieć większe trudności z zasypianiem i doświadczać wielokrotnych zakłóceń snu w ciągu jednej nocy.

Wpływ samotności na jakość życia

Samotność może wpływać na ogólną satysfakcję z życia oraz poczucie szczęścia.

Wpływ samotności na długowieczność

badania naukowe wykazały, że istnieje związek pomiędzy długotrwałą samotnością a przedwczesną śmiercią.

Dlaczego w święta Bożego Narodzenia samotność jest dotkliwsza?

Wpływ mass mediów na stan psychiczny osoby samotnej

Za uczucie samotności w trakcie Świąt odpowiada przede wszystkim kultura, reklama i media masowe. Każdego roku już od listopada agresywny marketing i telewizja osaczają nas wizją szczęśliwych, rodzinnych, bezkonfliktowych, obfitych w dobrobyt Świąt. Kiedy ta wykreowana, idealna rzeczywistość nie pokrywa się z naszym życiem i oczekiwaniami pojawia się rozczarowanie i jeszcze większa samotność.

Globalizacja i przemiany społeczne

Boże Narodzenie jest szczególnie trudne dla wszystkich osób, które straciły swoich bliskich, ich brak odczuwa się dotkliwiej podczas Świąt. Globalizacja i przemiany społeczne spowodowały oddalenie się rodzin od siebie. Bliscy wyjeżdżają do innych krajów, na dalekie kontynenty. Pomimo postępu w technologii, która ułatwia wirtualne połączenia, fizyczna separacja nadal nie łagodzi poczucia samotności w Święta.

Sezonowe Zaburzenie Afektywne (SAD)

Wśród ważnych przyczyn odczuwania świątecznej samotności jest również, tzw. Sezonowe Zaburzenie Afektywne (SAD). Jest to rodzaj depresji związanej ze zmianami pór roku. SAD rozpoczyna się i kończy mniej więcej o tej samej porze roku. U wielu osób objawy pojawiają się jesienią i trwają do wczesnej wiosny, pozbawiając energii, sił witalnych i powodując pogorszenie nastroju.

Jak radzić sobie z samotnością w święta Bożego Narodzenia?

Angażuj się społecznie

Wyjdź do ludzi. Postaraj się nawiązać kontakt ze znajomymi, dołącz do wydarzeń organizowanych w Twojej miejscowości lub poświęć swój czas, aby pomóc innym. Dzięki temu poczujesz emocjonalne połączenie z innymi ludźmi.

Zadbaj o siebie w święta 

Postaraj się stworzyć wokół świąteczny nastrój – udekoruj choinkę, nakryj stół świątecznym obrusem. Poczytaj książkę, wyjdź na spacer, obejrzyj optymistyczny film. Medytuj, módl się lub ćwicz uważność.

Jeśli za Twoją samotnością kryje się strata lub żałoba, wypróbuj nasz moduł terapii on-line Samopisanie® poświęcony uleczeniu żałoby i straty.

Radzenie sobie z żałobą i żalem

210,00 

Ten moduł autoterapii Samopisaniem® poświęcony jest osobom mierzącym się ze stratą. Nazywam się Violetta Rymszewicz i skoro spotykamy się tutaj, to najprawdopodobniej potrzebujesz…

Zobacz ten produkt w sklepie

Poszukaj profesjonalnej pomocy

Jeśli uczucie samotności utrzymuje się dłużej, rozważ skorzystanie z pomocy specjalisty ds. zdrowia psychicznego.

Jak pomóc osobie samotnej w Święta Bożego Narodzenia?

Zaproś osobę samotną do swojego życia

Jeśli masz w swoim otoczeniu osobę, która spędza Święta samotnie możesz choć na chwilę zaprosić ją do swojego życia – zadzwoń, pójdź w odwiedziny, porozmawiaj, zaproś do swojego domu. Okaż zainteresowanie i życzliwość.  Wysłuchaj, co ma do powiedzenia. Czasami zwykła rozmowa telefoniczna, SMS lub krótka wizyta mogą mieć ogromne znaczenie. Osoby samotne często skarżą się, że nie mają do kogo otworzyć ust.

Zachęcaj osobę samotną do dbania o siebie 

Jeśli święta są trudne z powodu utraty bliskiej osoby lub innych zmian życiowych, rozważ pomoc w tworzeniu nowych tradycji i rytuałów w sposobie obchodzenia Świąt. Zachęcaj do fizycznego, psychicznego i emocjonalnego dbania o siebie – zdrowy sen, odżywianie, utrzymywanie aktywności fizycznej oraz angażowanie się w czynności, które sprawiają przyjemność.

Zachęć osobę samotną do skorzystania z pomocy terapeuty

Jeśli uczucie samotności nie ustąpi, zasugeruj skontaktowanie się ze specjalistą ds. zdrowia psychicznego. Terapeuci wiedzą jak nauczyć radzenia sobie z samotnością.

Zobacz również:

puste gniazdo
Jak radzić sobie z syndromem pustego gniazda?

Przyjmijmy, że bohaterka tej historii ma na imię Monika, 50. lat, męża i dwoje dorosłych dzieci. Chociaż pracowała przez całe życie i zadbała o swoją aktywność zawodową, to jak sama mówi – przede wszystkim czuje się matką, a macierzyństwo jest dla niej rolą życia. Odkąd urodziły się dzieci wszystko kręciło się wokół nich, Monika bez reszty poświęciła się macierzyństwu. Bardzo angażowała się w wychowanie, wspierała edukację, dbała o zdrowie i dobre warunki rozwoju swoich dzieci. Nawet, kiedy dorastały Monika dbała o wspólne wakacje i o to, aby czas spędzany razem dawał im dobre wspomnienia i budował więź w rodzinie. Dzieci Moniki mają 19 i 20 lat i od kilku miesięcy mieszkają poza domem. Córka i syn wybrali studia daleko od miejsca zamieszkania. Kiedy z domu wyprowadził się starszy Syn Monika poczuła nieznane jej dotąd uczucie głębokiego lęku przed samotnością.  Przez wiele lat wierzyła, że dzieci zostaną z nią  na zawsze. Kilka miesięcy temu z domu wyprowadziła się córka, a życie Moniki gwałtownie się zmieniło. Coraz częściej zastanawia się jak mogła nie zauważyć, że tak bardzo oddalili się od siebie z mężem? Każde z nich ma własne zainteresowania, sprawy, a nawet znajomych. Do tej pory myślała, że jej małżeństwo jest zdrowe i w miarę udane, teraz kłócą się z mężem coraz częściej i coraz zacieklej. W dodatku żyją z Pawłem pozornie razem, a jednak zupełnie osobno. W domu, który dawniej tętnił życiem, nagle zrobiło się cicho. Codzienną rutynę  z  zakupami, gotowaniem rodzinnych obiadów i dbaniem o dom zastąpiło poczucie samotności i pustki. Monika z coraz większym trudem radzi

jak wybaczyć samej sobie
Jak wybaczyć samej sobie?

Wybaczanie sobie to skomplikowany proces uwalniania się od poczucia winy i żalu za przeszłe działania lub decyzje. Można wybaczyć samej sobie – poznaj historię Ani i przeczytaj o etapach samowybaczania. Poznałam ją na jednym ze spotkań terapeutycznych z kobietami. Ma 45 lat, rodzinę, pracę i nie zgodziła się, aby ujawnić jak ma na imię, ani gdzie mieszka. Umówmy się więc, że nazwiemy ją – Ania. Ania przyszła na spotkanie, bo przez wiele lat cierpiała na… poczucie winy. Dojmujący psychiczny ból, od którego długo nie potrafiła się uwolnić. Oto jej historia. Miała wtedy 28 lat, niedawno wyjechała do nowej pracy w Wielkim Mieście, czuła się samotna i wyobcowana i może dlatego trochę za szybko zakochała się w chłopaku poznanym na imprezie. Zostali parą. On studiował i pracował, ona rozwijała karierę. Obojgu z nich rodziny nie mogły pomóc finansowo. Każdą wolną chwilę spędzali razem. Tego dnia po zajęciach Ania postanowiła, że sprawi ukochanemu niespodziankę – zrobi zakupy i przygotuje domową kolację. Mieszkał sam, w starej kamienicy, w zniszczonym pokoju, ale miał osobne wejście do sutereny i pełną prywatność. Kiedy Ania otworzyła drzwi, od razu poczuła dziwny zapach. Na odrapanym stole leżały paczki z tajemniczym białym proszkiem i suchymi zielonymi liśćmi. Liście wyglądały jak przykurczone, pozwijane w kulki przypominające owoce jeżyn. Obok piętrzyły się pieniądze. Dużo pieniędzy! Narkotyki! Pomyślała Ania. Przez chwilę stała porażona i zaskoczona, a po chwili, niewiele myśląc, chwyciła za telefon i zadzwoniła na policję. Chłopaka, którego kochała, aresztowano i skazano na wiele lat więzienia. Poczucie winy i dokuczliwe samoobwinianie W ciągu kilku następnych lat życie Ani legło w gruzach.

gaslighting
Gaslighting – o przemocy emocjonalnej, nie tylko w pracy

Gaslighting jest formą przemocy emocjonalnej. Początkowo w psychologii o technikach z tej grupy mówiło się wyłącznie w kontekście toksycznych małżeństw i związków. Mniej więcej od początku lat 90-tych i większej aktywności zawodowej kobiet o przemocy z grupy „gaslighting” mówi się jako o jednej z najczęściej stosowanych form przemocy i agresji mężczyzn wobec kobiet w miejscu pracy. Podstępność technik z tej grupy polega na tym, że przemocowiec (osoba stosująca przemoc) doprowadza swoją ofiarę do zwątpienia w trafność i zasadność jej ocen, odczuć i doświadczeń. Ofiara zaczyna wierzyć, że tylko opinie oprawcy są prawdziwe i wątpić we własną zdolność do podejmowania trafnych decyzji. Gaslighting jest często zapowiedzią stosowania innych form emocjonalnego i fizycznego znęcania się. Przemocowiec, osłabiając zdolność oceny sytuacji ofiary, z czasem osłabia również jej zdolność do samoobrony. Termin “gaslighting” pochodzi z napisanej w 1938 roku sztuki “Gas Light”. Autor, Patrick Hamilton, opisuje małżeństwo, w którym mąż usiłuje doprowadzić żonę do szaleństwa. Za pomocą różnych sztuczek doprowadza do tego, że kobieta zaczyna kwestionować trafność własnego postrzegania świata i zdrowia psychicznego. Najczęstsze techniki z grupy “gaslighting” Techniki stosowane w tej formie przemocy są zazwyczaj bardzo subtelne i przez to trudne do rozpoznania. Celem osoby stosującej przemoc jest to, aby ofiara możliwie najdłużej pozostała nieświadoma stosowanej agresji.  Odmowa (ang. “Withholding”) Sprawca udaje brak zrozumienia dla ocen i opinii ofiary, nie słucha, odmawia dzielenia się swoimi emocjami. Zachowuje się jak osoba, od której „odbijają się” słowa, opinie i prośby ofiary. Przykłady: “Znowu zaczynasz!?” „Nie będę słuchać tych bzdur” „Wiecznie się mnie czepiasz!” „To Twoja wina” (ang. “Countering”) Technika, w której sprawca cyklicznie poddaje w wątpliwość