Jak radzić sobie z lękiem?

Agata jest prawniczką. Odnosi sukcesy, pracodawcy doceniają jej solidność i zaangażowanie w pracȩ. Agata jest bardzo inteligentna, ma świetną pamięć, błyskawicznie kojarzy fakty, umie wyciągać poprawne wnioski i podejmować decyzje. Na zewnątrz Agata jest uosobieniem spokoju i opanowania, jednak pod tą pewną siebie fasadą skrywa się tajemnica. Otóż Agata się boi.

Lęk towarzyszy jej codziennie od chwili przebudzenia i nie opuszcza w ciągu dnia. Nasila się w nocy. Agata bez ustanku myśli, analizuje swoje decyzje, zastanawia się co zrobi, jeśli wydarzy się „coś”, o czym jeszcze nie wie, a co może zrujnować jej życie.

Agata nie wie czym miałoby być to „coś”, a jednak panicznie się go boi. Agata mówi, że najbardziej boi się popełnienia błędu w pracy. Takiego, który będzie kosztował ją karierę. Przed każdym wystąpieniem w sądzie serce bije jej mocno, ma mdłości i zawroty głowy.

Pomimo pochwał i odnoszonych sukcesów Agata nie umie się cieszyć. Martwi się o przyszłość, coraz częściej czuje się uwięziona we własnym umyśle i już wie, że pilnie potrzebuje pomocy. Co dolega Agacie? Dokucza jej przewlekły lęk. 

Czym są przewlekłe zaburzenia lękowe?

Przewlekły lęk to emocja powiązana z napięciem i bezustannym zamartwianiem się, które może prowadzić do objawów fizycznych takich jak: pocenie się, drżenie całego ciała, zawroty głowy, szybkie bicie serca lub podwyższone ciśnienie krwi.

Lęk nie jest tym samym co strach, ale często obu terminów używa się zamiennie. W literaturze psychologicznej lęk definiuje się jako:

zorientowaną na przyszłość, długo działającą reakcję, zasadniczo skupioną na zagrożeniu rozproszonym. Natomiast strach jest reakcją zorientowaną na teraźniejszość, krótkotrwałą odpowiedzią psychiki na wyraźnie identyfikowalne i konkretne zagrożenie.”

Zaburzenia związane z lękiem są dość powszechnym doświadczeniem ludzi na całym świecie. Szacuje się, że w USA rocznie czuje lęk 19,1 % dorosłych. 31,1% dorosłych Amerykanów doświadcza w pewnym momencie swojego życia zaburzeń lękowych. Lęk znacząco częściej nęka kobiety (23,4%) niż mężczyzn (14,3%).

Z badań przeprowadzonych przed wybuchem pandemii Covid-19 wynika, że 301 milionów osób na całym świecie cierpiało na zaburzenia lękowe, w tym 58 milionów dzieci i młodzieży.

Dokuczliwy lęk jest również jednym z najczęściej występujących zaburzeń psychicznych w Polsce. Szacuje się, że dotyczy on blisko 10% całej populacji.

Jak radzić sobie
z lękiem?

Co powoduje, że odczuwasz lęk?

Zaburzenia lękowe mogą mieć różne przyczyny, a kategoryzowanie rodzajów lęku opiera się na biopsychospołecznym modelu zdrowia. Przyczyny można podzielić na kilka czynników, które przyczyniają się do odczuwania lęku:

Czynniki biologiczne a lęk

Zaburzenia równowagi neuroprzekaźników w mózgu, zaburzenia budowy anatomicznej mózgu są czynnikiem powodującym przewlekłe stany lękowe.

Czynniki genetyczne a lęk

Występowanie zaburzeń lękowych w rodzinie może mieć wpływ na odczuwanie przez Ciebie przewlekłego lęku.

Czynniki środowiskowe a lęk

Różnorakie problemy rodzinne, zawodowe lub finansowe mogą być powodem, przez który odczuwasz lęk

Czynniki społeczne a przewlekły lęk

Lękowi sprzyjają stresujące wydarzenia, takie jak utrata lub zmiana pracy, narodziny dziecka, rozwód, śmierć bliskiej osoby, doświadczenie przemocy.

Problemy ze zdrowiem a lęk

Zaburzenia funkcjonowania tarczycy, choroby serca, choroba Alzheimera, choroba Parkinsona, cukrzyca – to czynniki sprzyjające powstawaniu zaburzeń lękowych

Zażywanie substancji psychoaktywnych a lęk

Zażywanie substancji psychoaktywnych może być powodem odczuwania lęku

Pamiętaj, że każda osoba jest inna i różne czynniki mogą wpływać na rozwój zaburzeń lękowych u różnych osób.

Jak radzić sobie z lękiem?

Terapia behawioralna sposobem na lęk

Z badań naukowych wynika, że w najskuteczniejszym sposobem na zaburzenia lękowe jest terapia behawioralna. Nie wolno jednak zapominać o różnych możliwościach samoopieki. W ukojeniu lęku może znacząco pomóc terapia oparta na pisaniu ekspresywnym Samopisanie® , wśród dostępnych modułów znajduje się “terapia lękuJak radzić sobie z lękiem i niepokojem?“:

Radzenie sobie z lękiem i niepewnością

210,00 

Nazywam się Violetta Rymszewicz i skoro spotykamy się tutaj, to najprawdopodobniej potrzebujesz wsparcia wobec zmian, które pojawiły się w Twoim życiu i powodują…

Zobacz ten produkt w sklepie

Inne metody łagodzenia lęku

To oczywiście niejedyny sposób na to, jak poradzić sobie z lękiem. Wśród innych metod łagodzenia lęku badacze wymieniają między innymi:

Dbanie o odpowiednią ilość snu, codzienne umiarkowane ćwiczenia fizyczne, zdrowa dieta, unikanie kofeiny i palenia tytoniu, praktykowanie technik relaksacyjnych oraz modlitwy lub medytacji.

Ćwiczenia oddechowe, które znacząco pomagają w opanowaniu lęku. Zatrzymaj się i oddychaj: kiedy nasili się Twój niepokój, zrób sobie przerwę i zastanów się, co spowodowało Twój lęk?

Aromaterapia – naturalne zapachy, takie jak lawenda, rumianek i drzewo sandałowe działają kojąco.

Spacery w lesie, joga, tai-chi, kontakt z naturą – to skuteczne sposoby na lęk. 

Techniki relaksacyjne. Ćwiczenia oddechowe to potężne techniki relaksacyjne, które mogą pomóc złagodzić niepokój ciała i umysłu, jednocześnie skupiając uwagę na teraźniejszości.

Pamiętaj, że chociaż te wskazówki mogą pomóc w opanowaniu objawów lęku, nie zastępują one profesjonalnej pomocy. Jeśli Twój stan lękowy jest poważny lub zakłóca Twoje codzienne życie, ważne jest, aby zwrócić się o pomoc do specjalisty zdrowia psychicznego.

Ciekawostki na temat zaburzeń lękowych

Stres i lęk są praktycznie wszechobecne w społeczeństwie i mają wpływ na prawie wszystkie aspekty naszego codziennego życia.

Nauka nie umie jeszcze ich zrozumieć w pełni. Naukowcy borykają się z problemem koncepcyjnym dotyczącym definicji stresu, także w kontekście oddzielenia stresu od lęku.

Opracowano badanie krwi, które diagnozuje ryzyko pojawienia się stanów lękowych: Test bada biomarkery, które mogą pomóc w obiektywnym określeniu ryzyka wystąpienia lęku u osoby badanej.

Zobacz również:

puste gniazdo
Jak radzić sobie z syndromem pustego gniazda?

Przyjmijmy, że bohaterka tej historii ma na imię Monika, 50. lat, męża i dwoje dorosłych dzieci. Chociaż pracowała przez całe życie i zadbała o swoją aktywność zawodową, to jak sama mówi – przede wszystkim czuje się matką, a macierzyństwo jest dla niej rolą życia. Odkąd urodziły się dzieci wszystko kręciło się wokół nich, Monika bez reszty poświęciła się macierzyństwu. Bardzo angażowała się w wychowanie, wspierała edukację, dbała o zdrowie i dobre warunki rozwoju swoich dzieci. Nawet, kiedy dorastały Monika dbała o wspólne wakacje i o to, aby czas spędzany razem dawał im dobre wspomnienia i budował więź w rodzinie. Dzieci Moniki mają 19 i 20 lat i od kilku miesięcy mieszkają poza domem. Córka i syn wybrali studia daleko od miejsca zamieszkania. Kiedy z domu wyprowadził się starszy Syn Monika poczuła nieznane jej dotąd uczucie głębokiego lęku przed samotnością.  Przez wiele lat wierzyła, że dzieci zostaną z nią  na zawsze. Kilka miesięcy temu z domu wyprowadziła się córka, a życie Moniki gwałtownie się zmieniło. Coraz częściej zastanawia się jak mogła nie zauważyć, że tak bardzo oddalili się od siebie z mężem? Każde z nich ma własne zainteresowania, sprawy, a nawet znajomych. Do tej pory myślała, że jej małżeństwo jest zdrowe i w miarę udane, teraz kłócą się z mężem coraz częściej i coraz zacieklej. W dodatku żyją z Pawłem pozornie razem, a jednak zupełnie osobno. W domu, który dawniej tętnił życiem, nagle zrobiło się cicho. Codzienną rutynę  z  zakupami, gotowaniem rodzinnych obiadów i dbaniem o dom zastąpiło poczucie samotności i pustki. Monika z coraz większym trudem radzi

co to jest syndrom oszusta
Dlaczego kobiety wątpią w swoje możliwości?

Przekonanie o braku talentu, umiejętności, osiągnieć i strach, że ktoś odkryje jak bardzo nie zasługujemy na uznanie otoczenia, psychologia nazywa syndromem oszusta i wyjaśnia, że często jest przypadłością… kobiet. Zwłaszcza takich, których osiągnięcia budzą zewnętrzny podziw i szacunek. Dlaczego kobiety nie wierzą w siebie? Aleksandra Rowicka jest utalentowana. Maluje i fotografuje. Jej prace żyją, są pełne kolorów,kształtów i niespokojnego ducha Artystki. Na co dzień Aleksandra pracuje jako urzędniczkaunijna w centrum podejmowania decyzji o losach Europy i w obiektywnej ocenie zrobiłakarierę. Taką, o której wielu może tylko pomarzyć. Już sam fakt, że z sukcesem przeszła przezskomplikowaną rekrutację do instytucji świadczy o talencie i nieprzeciętnym umyśle. Kłopot w tym, że Aleksandra myśli inaczej: był taki moment – opowiada, że utknęłam w pracy,czułam że nie mogę ruszyć z miejsca, a chciałam więcej. Moje malowanie i fotografia to byłolekarstwo na depresję po niespełnionych ambicjach i braku wiary w siebie. Z tego drugiegojuż się wyleczyłam, pomogła sztuka i wystawy w Brukseli, Londynie i Luksemburgu jednaknadal, kiedy ktoś mówi, że mam talent spoglądam na niego z niedowierzaniem, nauczyłamsię przynajmniej nie zaprzeczać otwarcie.” – dodaje. Jak nazwać ten strach? Co to jest “syndrom oszustki”? Przekonanie o braku talentu, umiejętności, osiągnieć i strach, że ktoś odkryje jak bardzo niezasługujemy na uznanie otoczenia, psychologia nazywa syndromem oszusta i wyjaśnia, żeczęsto jest przypadłością… kobiet. Zwłaszcza takich, których osiągnięcia budzą zewnętrznypodziw i szacunek. Sam termin po raz pierwszy pojawił się w 1978 roku w efekcie pracy dwóch psycholożekPauline R. Clance i Suzanne A. Imes. Badania objęły ponad sto kobiet, które od wielu latkorzystały z terapii. Co ciekawe wszystkie obserwowane kobiety łączyło przekonanieśrodowiska o tym, że są niezrównane w pracy i osiągnięciach zawodowych. One

gaslighting
Gaslighting – o przemocy emocjonalnej, nie tylko w pracy

Gaslighting jest formą przemocy emocjonalnej. Początkowo w psychologii o technikach z tej grupy mówiło się wyłącznie w kontekście toksycznych małżeństw i związków. Mniej więcej od początku lat 90-tych i większej aktywności zawodowej kobiet o przemocy z grupy „gaslighting” mówi się jako o jednej z najczęściej stosowanych form przemocy i agresji mężczyzn wobec kobiet w miejscu pracy. Podstępność technik z tej grupy polega na tym, że przemocowiec (osoba stosująca przemoc) doprowadza swoją ofiarę do zwątpienia w trafność i zasadność jej ocen, odczuć i doświadczeń. Ofiara zaczyna wierzyć, że tylko opinie oprawcy są prawdziwe i wątpić we własną zdolność do podejmowania trafnych decyzji. Gaslighting jest często zapowiedzią stosowania innych form emocjonalnego i fizycznego znęcania się. Przemocowiec, osłabiając zdolność oceny sytuacji ofiary, z czasem osłabia również jej zdolność do samoobrony. Termin “gaslighting” pochodzi z napisanej w 1938 roku sztuki “Gas Light”. Autor, Patrick Hamilton, opisuje małżeństwo, w którym mąż usiłuje doprowadzić żonę do szaleństwa. Za pomocą różnych sztuczek doprowadza do tego, że kobieta zaczyna kwestionować trafność własnego postrzegania świata i zdrowia psychicznego. Najczęstsze techniki z grupy “gaslighting” Techniki stosowane w tej formie przemocy są zazwyczaj bardzo subtelne i przez to trudne do rozpoznania. Celem osoby stosującej przemoc jest to, aby ofiara możliwie najdłużej pozostała nieświadoma stosowanej agresji.  Odmowa (ang. “Withholding”) Sprawca udaje brak zrozumienia dla ocen i opinii ofiary, nie słucha, odmawia dzielenia się swoimi emocjami. Zachowuje się jak osoba, od której „odbijają się” słowa, opinie i prośby ofiary. Przykłady: “Znowu zaczynasz!?” „Nie będę słuchać tych bzdur” „Wiecznie się mnie czepiasz!” „To Twoja wina” (ang. “Countering”) Technika, w której sprawca cyklicznie poddaje w wątpliwość